गाजा सहरको साब्रा छिमेकमा सन् २०२३ को नोभेम्बरमा भएको इजरायली हवाई आक्रमणमा ध्वस्त भएका घरहरूको भग्नावशेषबाट अवशेष निकालिएपछि अबु शरिया (अबु श्रेया) र अल-हसैना (अल-हसायना) परिवारका ११२ सदस्यहरूको सामूहिक अन्त्येष्टि गरिएको छ। 

मंगलबार भएको यो अन्त्येष्टि युद्ध सुरु भएयता गाजामा आयोजित सबैभन्दा ठूला सामूहिक अन्त्येष्टिमध्ये एक मानिएको छ।

प्यालेस्टिनी अधिकारीहरूका अनुसार नोभेम्बर २०२३ मा साब्राको आवासीय क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा यी दुई परिवार (एउटै ठूलो वंश) का करिब ३०८ सदस्यहरू मारिएका थिए। त्यसमा बालबालिका, महिला, वृद्ध र अपांगता भएका व्यक्तिहरू समावेश थिए। जानकारी अनुसार ११२ मध्ये ४० देखि ४४ बालबालिका, ३० देखि ३८ महिला र सात अपांगता भएका व्यक्ति उल्लेख गरेका छन्। आधाजति शव पहिले नै निकालिएर गाडिएका थिए भने बाँकी १५० भन्दा बढी भग्नावशेषमुनि नै थिए।

उद्धार टोलीले करिब दुई सातापछि ४० जनाको टोलीमार्फत भग्नावशेषबाट ११२ जनाका अवशेष निकालेका हुन्। गाजाको नागरिक सुरक्षा (सिभिल डिफेन्स) का प्रवक्ता महमूद बसालले यसलाई युद्धकालीन सबैभन्दा ठूलो सामूहिक अन्त्येष्टिमध्ये एक बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा गाजा ‘असाधारण र पीडादायी दृश्य’ को साक्षी बनेको थियो भनेका छन्। यसले वर्षौंदेखि आफन्तहरू गाड्न पर्खिरहेका परिवारहरूको मानवीय क्षति झल्काउँछ।

अन्त्येष्टिमा हजारौं मानिस सहभागी भए। प्यालेस्टिनी झण्डाले बेरेका अवशेष भएका कफिन गाजा सहरका सडकमा घुमाइयो। पीडितहरूको तस्बिर भएका ब्यानरहरू प्रदर्शन गरिए र युद्ध अन्त्यको आह्वान गरियो। अवशेषहरू साब्राको भग्नावशेष क्षेत्रमा राखिएपछि जुलुस निकालेर चिहानमा गाडियो।

अन्त्येष्टिमा सहभागी अली अबु शरियाले भने,  ‘यो पीडा, शोक र क्षतिको अनुभूति हो जुन महसुस गर्नुपर्ने थियो। हामीले उनीहरूलाई निकालेर गाड्न सफल भएपछि सायद आंशिक राहत पाउन सक्छौं।’ अन्य परिवार सदस्यहरूले पनि लामो प्रतीक्षापछिको मिश्रित भावना व्यक्त गरेका छन्।

मानवीय संस्था र अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समितिको सहयोगमा उद्धार कार्य भएको थियो। यद्यपि यसले केही परिवारको प्रतीक्षा अन्त्य गरेको छ, गाजामा अझै हजारौं मानिस बेपत्ता छन्। नागरिक सुरक्षाका अनुसार आठ हजारभन्दा बढी शव अझै भग्नावशेषमुनि हुन सक्छन्, जसको खोजी जारी छ। इजरायली आक्रमणमा परेर ७३ हजारभन्दा बढीले ज्यान गुमाएका छन्।

यो घटनाले अक्टोबर २०२३ मा सुरु भएको युद्धको मानवीय प्रभाव अझै स्पष्ट पारेको छ। परिवारहरूले बारम्बार आक्रमण भोगेको र धेरै सदस्य गुमाएको बताएका छन्। प्यालेस्टिनी अनुसन्धानकर्ता महमूद हमेद अल-ऐलाले गाजाले ‘वर्षौंको नरसंहारपछि भग्नावशेषबाट आफ्ना बच्चाहरूको शव निकालिरहेको’ टिप्पणी गरे।

यसबिच, इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले हमास पूर्ण रूपमा हतियारबिहीन नभएसम्म र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ल्याएको हालैको सम्झौता लागू नभएसम्म गाजाबाट सेना नहटाउने बताएका छन्।

नेतान्याहूको यो अडानले युद्ध अन्त्य गर्ने भनिएको सम्झौतामाथि थप शंका उत्पन्न गरेको छ भने अमेरिका र इजरायलबिचको सम्बन्धमा पनि केही खटपट देखिएको छ। उक्त सम्झौतामा हमासले हतियार त्याग्ने र इजरायलले गाजाको करिब ६० प्रतिशत भूभागबाट पछि हट्ने कुरा उल्लेख थियो। 

तर, आगामी निर्वाचनको तयारीमा रहेका नेतान्याहूले भने हमासको निशस्त्रीकरण पहिलो सर्त हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। एजेन्सी