हामीभित्रका अदृश्य छिद्रहरू
जीवन एउटा किल्लाजस्तै हो। यसले हामीलाई जीवनका आँधीहुरी, असफलता, आलोचना र सङ्कटबाट जोगाउनुपर्छ। यस्तो किल्ला केवल अग्ला पर्खालले मात्र बलियो हुँदैन।
२३ श्रावण २०८३ शनिबार
- अहिले चर्चामा
टिक्दैन नियन्त्रित लोकतन्त्र
सुनसरी-सिरहाका घटना अत्यन्तै दुःखद हुन्। सुरक्षाकर्मीका असावधानीका नतिजा थिए ती। मृत्युसंख्या र परिस्थिति फरक थिए तर चैत्र १५ को तीनकुने र भदौ २३–२४ का हत्या, आगजनी र लुटपाटका प्रकृति उस्तै हुन्।
विश्व व्यवस्थाको शिखरमा को?
अमेरिकी प्रभुत्वको विश्वव्यवस्थाको ठाँउमा अहिले शक्तिशाली राष्ट्रबिचको प्रतिस्पर्धा र प्रतिद्वन्द्वितामा आधारित विश्व व्यवस्थाले स्थान लिएको छ।
समृद्धिको मृगतृष्णा
नेपालको आर्थिक विकास भयो कि भएको छैन भन्ने प्रश्नको उत्तर ‘भयो’ वा ‘भएन’ भन्ने दुई शब्दमा दिनु उचित होइन। यसको उत्तर सापेक्षतामा खोज्नुपर्छ।
राेजगारी खाेज्ने हाेइन, दिने बनाैं
नेपाल सरकारले विगत केही वर्षयता स्टार्टअपलाई प्रोत्साहन गर्न २०८० सालदेखि स्टार्टअप योजना ल्याएको छ।
रेबिजविरुद्ध सचेतना र रोकथाम
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वभर प्रत्येक ९ मिनेटमा एक जना अर्थात् वार्षिक ५९ हजारभन्दा बढी रेबिजका कारण मृत्यु हुन्छ, जसमा अधिकांश बालबालिका र विपन्न वर्ग पर्छन्।
हाइब्रिड राष्ट्रवाद र राजनीतिक अन्योल
हाइब्रिड राष्ट्रवादको वकालत गर्नेहरू एउटा कुनामा मात्र छैनन्, उनीहरू राष्ट्रका प्रायः सबै स्थानमा ह्वात्तै बढिरहेका छन्।
नवप्रवर्तनको कार्यदिशा
नवीन विचारले ठुलो मुनाफा दिने भएकाले जोखिमपूर्ण लगानीप्रति संसारभर ठुलो उत्साह छ।
परराष्ट्र नीतिको आधार राष्ट्रिय हित
दक्षिण एसियाको इतिहास पनि यसबाट अछुतो रहेन। भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, श्रीलंका र म्यानमारजस्ता अधिकांश देश कुनै न कुनै समय औपनिवेशिक शासनको प्रत्यक्ष वा परोक्ष प्रभावमा परेका थिए।
जैविक क्रान्तिकाे आवश्यकता
मानव सभ्यताको इतिहासलाई नियाल्ने हो भने एउटा सत्य स्पष्ट देखिन्छ– प्रकृतिसँग सुमधुर सम्बन्ध कायम रहेका समाजहरू दीर्घकालसम्म समृद्ध र सन्तुलित बने, जबकि प्रकृतिको दोहनलाई विकासको मापदण्ड बनाउने सभ्यताहरू अन्ततः अनेकौं संकटको सामना गर्न बाध्य भए।
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको आरोहण कसरी बन्यो घातक ?
पर्वतारोही डेभिड क्लाइन र नर्स इयान ओभरटनले आफूहरूले देखिरहेको दृश्य मन पराइरहेका थिएनन्
माटो, मस्तिष्क र मध्यममार्ग
हामीले उत्पादन किसानको जिम्मा लगायौं। नवप्रवर्तन विश्वविद्यालयको, नीति सरकारको, बजार व्यापारीको तर यी चारबिच संवाद हुनुपर्छ भन्ने कुरा बिर्सियौं।
लोकतन्त्रपछि अब सुशासनको आन्दोलन
भारतका आमनागरिक युवा नेतृत्वको सिजेपी आन्दोलनको सफलतासँगै सोनम वाङ्चुकले देशको शिक्षा प्रणालीमा सुधारका लागि दिएको समर्थनलाई पनि उत्साहसाथ हेरिरहेका छन्।
सत्ताद्वारा उपेक्षित राज्यको चौथो अंग
नेपालले राणा शासनदेखि पञ्चायती व्यवस्था, बहुदलीय लोकतन्त्र, संवैधानिक राजतन्त्र, गणतन्त्र हुँदै आजको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्मको लामो ऐतिहासिक यात्रा तय गरेको छ।
नेतृत्वले बेवास्ता गरेको मनोविज्ञान
मनोविज्ञान मानिसको यस्तो कुरा हो, जो सहजै पढ्न पनि सकिँदैन तर मनोविज्ञान नबुझेर गरिएको व्यवहारले त्यो मानिसलाई सन्तुष्ट राख्न सक्दैन।
सुनसरी घटनाबाट हामीले के सिक्ने?
सुनसरीको देवानगन्जमा भएको हिंसात्मक घटनालाई केवल कानुन–व्यवस्थाको समस्याका रूपमा हेरेर पुग्दैन। यो सामाजिक विश्वास, राज्यको पूर्वतयारी र सार्वजनिक जिम्मेवारीको पनि परीक्षा हो।
प्रजातन्त्र, शान्तिपूर्ण परिवर्तन र नेपालको लोकतान्त्रिक यात्रा
संघीय गणतान्त्रिक प्रजातन्त्रमा शान्तिपूर्ण रूपमा क्रान्ति गर्न नागरिक अधिकारको सुनिश्चितता गरिएको हुन्छ।
युवाको सपना राष्ट्रको समृद्धि
नेपाल आज इतिहासकै महत्त्वपूर्ण आर्थिक मोडमा उभिएको छ। लाखौं युवा अवसरको खोजीमा दैनिक रूपमा विदेश जाने क्रम रोकिएको छैन।
दलीय किचलो र भावी कार्यदिशा
जब पार्टीको नेतृत्वले समकालीन, समकक्षी वा दोस्रो तहका नेता–कार्यकर्तालाई विश्वासमा लिन छोड्छ र शक्तिलाई केही सीमित व्यक्तिको मुट्ठीमा केन्द्रित गर्छ, तब दलभित्र आशंका र असन्तोषको बीजारोपण हुन्छ।
दुर्लभ खनिज : भूराजनीतिक औजार
संसारको महाशक्ति अमेरिका दुर्लभ खनिजको पछि किन लागिरहेको छ? के अमेरिकामा यी खनिज छैनन्? अमेरिका बहुमूल्य तथा दुर्लभ खनिजको सञ्चितिमा चीन, ब्राजिल, अस्ट्रेलिया र रुसभन्दा धेरै पछाडि छ।
प्रदूषणले मस्तिष्कमा पनि खतरा
वायु प्रदूषण आज विश्वभरि नै एक जटिल वातावरणीय र जनस्वास्थ्य समस्याको रूपमा देखापरेको छ।
सम्मान र उत्थानको प्रतीक्षामा कृषि
असार सकियो तर असारे कर्म सकिएको छैन। खेतका गराहरूमा रोपाइँको चटारो चलिरहेकै छ।
जीवनको मूल्य र मनको संघर्ष
‘मानिस मर्न चाहँदैन, ऊ पीडाबाट मुक्त हुन चाहन्छ’ यो भनाइ आत्महत्याको मनोवैज्ञानिक यथार्थ बुझ्नका लागि पर्याप्त छ।
कांग्रेसमा एकताको विकल्प छैन
नेपालको लोकतान्त्रिक इतिहासलाई कुनै पनि कोणबाट हेर्दा एउटा सत्य स्पष्ट देखिन्छ– नेपाली कांग्रेस केवल एउटा राजनीतिक दल होइन, लोकतान्त्रिक आन्दोलनको जीवित इतिहास हो।